Khoáng vật học nhập môn
Tỷ trọng cho biết khoáng vật nặng gấp bao nhiêu lần nước: thạch anh khoảng 2,65, corundum khoảng 4,0, galena khoảng 7,5. Đo được bằng cân điện tử và cốc nước.
Đá quý sinh ra thế nào
Sa khoáng đá quý là lớp cát sỏi do nước bồi lại, nơi ruby, sapphire, spinel cứng, bền và nặng hơn cát được tách khỏi đá gốc rồi lắng ở chỗ dòng chảy chậm.
Đá quý Việt Nam
Ruby, spinel Lục Yên sinh trong đá hoa dọc sông Chảy nhưng chủ yếu được lấy từ sét hang karst, sườn đồi phong hoá và sỏi thung lũng; đó cũng là gốc của nghề đá.
Đá quý Việt Nam
Ruby và sapphire Quỳ Châu sinh trong đá hoa của khối biến chất cổ miền tây Nghệ An, được lấy chủ yếu từ sa khoáng thung lũng sông Hiếu từ cuối thập niên 1980.
Đá quý Việt Nam
Sapphire lam đậm giàu sắt và zircon nâu đỏ ở Tây Nguyên, Lâm Đồng được bazan mang lên từ dưới sâu rồi tích trong sa khoáng suối; nguồn gốc sâu còn tranh luận.
Đá quý Việt Nam
Đãi đá quý dựa vào tỷ trọng: ruby, sapphire nặng hơn thạch anh nên khi lắc sàng trong nước chúng dồn vào giữa đáy; thợ lật úp sàng rồi nhặt đá ở tâm đống sỏi.
Đá quý Việt Nam
Đá quý Việt Nam đến từ bốn kiểu mỏ: đá hoa cho ruby, spinel; bazan cho sapphire, zircon, peridot; pegmatit cho tourmaline, aquamarine; sa khoáng gom tất cả lại.
Khai thác có trách nhiệm
Phục hồi sau khai thác đá quý gồm bóc giữ đất mặt, lấp hố theo đợt, hố lắng giữ suối trong và trồng cây. Ở Việt Nam, dự án mỏ phải có phương án phục hồi và ký q
